In de protestantse traditie wordt geloof regelmatig verbonden met soberheid: ‘Niet teveel poespas, dat leidt alleen maar af. Want geloof is de hoofdzaak!’ Maar dat brengt wel met zich mee dat er soms misschien wel wat veel aandacht is voor ‘het hoofd’, terwijl geloof ook iets is ‘met hart en ziel.’

Op dat punt deed men dat in de Late Middeleeuwen anders. In 2025 was er in Rijksmuseum Twenthe een expositie onder de naam: ‘Zien & Geloven’, met als subtitel ‘Zintuiglijke ervaring in de late middeleeuwen’. Bij de expositie is een boek verscheen met de gelijknamige titel ‘Zien & Geloven’. Het is een rondgang door een tijd waarin gelovigen hun religie met al hun zintuigen beleefden. Dat ging nog veel verder dan alleen ‘zien en geloven’.

Religieuze attributen werden niet alleen bekeken en bewonderd, maar ook gehoord, gevoeld, geroken en zelfs geproefd. Zo zijn o.a. gebedenboeken en schilderijen veel méér dan kunstuitingen; het zijn door-en-door religieuze voorwerpen die mensen met hart en ziel verbonden met het geloof. ‘Zien & Geloven’ laat zien hoezeer religie deel uitmaakte van het dagelijks leven. Met veel praktijkvoorbeelden krijgen we een inkijkje in een andere tijd. Soms verbazingwekkend. Maar ook stof tot nadenken.